Podejrzane ogłoszenie samochodu nie zawsze wygląda amatorsko — może mieć atrakcyjne zdjęcia, szczegółowy opis i cenę, która wydaje się wyjątkową okazją. Sprawdź, jakie sygnały powinny wzbudzić ostrożność, jak zweryfikować samochód i sprzedającego oraz kiedy lepiej zrezygnować z transakcji zamiast ryzykować utratę pieniędzy.
Podejrzane ogłoszenie samochodu nie musi zawierać oczywistych błędów. Może wyglądać profesjonalnie, zawierać dobre zdjęcia, atrakcyjny opis i dane techniczne skopiowane z prawdziwej oferty. Dlatego bezpieczeństwo zakupu nie powinno opierać się na jednym szczególe.
Najwięcej powodów do ostrożności pojawia się wtedy, gdy kilka rzeczy jednocześnie do siebie nie pasuje: samochód jest znacznie tańszy od podobnych egzemplarzy, sprzedający unika przekazania VIN-u, nie chce spotkania przy aucie, naciska na zaliczkę i tłumaczy, że pojazd znajduje się daleko lub za granicą.
Nie każda nietypowa oferta jest oszustwem. Celem weryfikacji nie jest oskarżanie sprzedającego, ale sprawdzenie, czy przedstawiona historia tworzy logiczną i możliwą do potwierdzenia całość.
Samochód może być tańszy, ponieważ właścicielowi zależy na szybkiej sprzedaży. Zdjęcia mogą być słabe, ponieważ sprzedający nie potrafi dobrze fotografować. VIN może nie być wpisany w ogłoszeniu, ponieważ właściciel po prostu tego nie zrobił.
Każda z tych rzeczy osobno może mieć normalne wyjaśnienie.
Znacznie bardziej niepokojąca jest kombinacja:
Im więcej takich elementów występuje jednocześnie, tym dokładniej należy zweryfikować ofertę przed wykonaniem jakiejkolwiek płatności.
Atrakcyjna cena sama w sobie nie oznacza oszustwa. Dobre okazje istnieją.
Problem zaczyna się wtedy, gdy samochód kosztuje znacznie mniej niż praktycznie wszystkie porównywalne egzemplarze i nie ma logicznego powodu takiej różnicy.
Przed kontaktem ze sprzedającym znajdź kilka podobnych samochodów i porównaj:
Jeżeli podobne auta kosztują najczęściej 55–65 tys. zł, a jeden egzemplarz w podobnym stanie został wystawiony za 37 tys. zł, warto ustalić, skąd wynika różnica.
Może być uszkodzony. Może wymagać kosztownej naprawy. Sprzedający może potrzebować szybkiej transakcji. Cena mogła również zostać wpisana błędnie.
Dopóki nie znasz przyczyny, traktuj wyjątkowo atrakcyjną cenę jako powód do dokładniejszej kontroli, a nie jako argument za natychmiastową wpłatą zaliczki.
Zanim uznasz cenę za podejrzaną, upewnij się, że porównujesz podobne wersje.
Dwa samochody tego samego modelu i rocznika mogą mieć zupełnie inną wartość ze względu na:
Różnica kilku lub kilkunastu tysięcy złotych nie musi więc automatycznie oznaczać podejrzanej oferty.
Sprzedający może mieć kilku zainteresowanych i uczciwie Ci o tym powiedzieć.
Nie powinno to jednak zmuszać Cię do rezygnacji z podstawowej weryfikacji samochodu.
Zachowaj szczególną ostrożność przy komunikatach:
Mam już kolejnego kupca. Jeżeli chcesz samochód, wyślij zaliczkę w ciągu 20 minut.
Jest bardzo dużo zainteresowanych, dlatego rezerwuję tylko po przelewie.
Nie mam czasu na oględziny. Samochód jest dokładnie taki jak na zdjęciach.
Im większa presja na przekazanie pieniędzy przed możliwością normalnego sprawdzenia pojazdu, tym większą ostrożność warto zachować.
Największym błędem może być próba „zabezpieczenia okazji” poprzez szybki przelew.
Jeżeli nie widziałeś samochodu, nie zweryfikowałeś jego danych i nie masz pewności, z kim rozmawiasz, przesłanie pieniędzy oznacza dodatkowe ryzyko.
Przed jakąkolwiek wpłatą odpowiedz sobie na pytania:
Jeżeli na kilka z tych pytań odpowiadasz „nie wiem”, nie podejmuj decyzji tylko dlatego, że sprzedający straszy utratą okazji.
Samo to, że pojazd znajduje się poza Polską, nie oznacza problemu. Duża część samochodów używanych jest importowana.
Niepokojący może być natomiast schemat, w którym:
Nie pozwól, aby opowieść o transporcie, przeprowadzce, nagłym wyjeździe czy wyjątkowej sytuacji zastąpiła normalną weryfikację pojazdu.
Możesz otrzymać informację, że samochód zostanie przewieziony przez profesjonalną firmę, a pieniądze będą rzekomo bezpieczne do czasu jego odbioru.
Następnie pojawia się link prowadzący do strony transportu, pośrednika lub systemu płatności.
Nie zakładaj, że strona jest prawdziwa tylko dlatego, że wygląda profesjonalnie.
Nie korzystaj automatycznie z linków przesyłanych przez nieznaną osobę do:
Jeżeli sprzedający powołuje się na istniejącą firmę, wyszukaj ją samodzielnie i skontaktuj się z nią niezależnym kanałem.
Logo, zdjęcia i wygląd prawdziwego serwisu można skopiować.
Fałszywa strona może wyglądać bardzo podobnie do:
Jeżeli link otrzymałeś w wiadomości, nie traktuj samego wyglądu strony jako potwierdzenia jej wiarygodności.
Zakup samochodu nie wymaga przekazywania sprzedającemu:
Jeżeli podczas rozmowy o samochodzie nagle pojawia się strona wymagająca logowania do banku, przerwij operację i samodzielnie sprawdź, dokąd prowadzi link.
Numer VIN jest jednym z najważniejszych danych pozwalających zidentyfikować konkretny samochód.
Jeżeli sprzedający nie wpisał VIN-u w ogłoszeniu, poproś o niego przed dłuższą podróżą na oględziny.
Sam brak numeru w publicznej ofercie nie przesądza o niczym.
Więcej pytań pojawia się wtedy, gdy sprzedający konsekwentnie odmawia podania VIN-u również osobie rzeczywiście zainteresowanej zakupem.
Możesz zapytać wprost:
Chciałbym przed przyjazdem sprawdzić podstawową historię samochodu. Czy może Pan przesłać numer VIN, numer rejestracyjny i datę pierwszej rejestracji?
Jeżeli odpowiedź jest wymijająca, zapytaj o powód.
Przed zakupem warto skorzystać z bezpłatnej państwowej usługi Historia Pojazdu.
Do sprawdzenia pojazdu potrzebne są:
Porównaj informacje z raportu z treścią ogłoszenia.
Sprawdź między innymi:
Sam raport nie zastępuje oględzin, ale może ujawnić rozbieżności wymagające wyjaśnienia.
Sprawdź, czy dane z ogłoszenia pasują do pojazdu.
Uwagę mogą zwrócić przykładowo:
Pojedynczy błąd może wynikać ze zwykłej pomyłki podczas tworzenia ogłoszenia.
Jeżeli jednak opis zawiera wiele danych niepasujących do pojazdu, poproś o wyjaśnienie przed wyjazdem.
Przejrzyj całą galerię, a nie tylko pierwsze zdjęcie.
Zwróć uwagę na:
Jeżeli na części zdjęć samochód posiada inne felgi, inne wnętrze albo różniące się elementy wyposażenia, nie musi to od razu oznaczać oszustwa. Sprzedający mógł dołączyć stare zdjęcie lub zmienić koła.
Warto jednak o to zapytać.
Samochód może być fotografowany w różnych miejscach. To normalne.
Uwagę warto zwrócić wtedy, gdy cała galeria wygląda jak zestaw fotografii pochodzących z kilku zupełnie różnych ofert.
Przykładowo:
Zapytaj sprzedawcę, kiedy i gdzie wykonano fotografie.
Jeżeli zdjęcia wyglądają wyjątkowo profesjonalnie, a cena samochodu jest podejrzanie niska, możesz użyć wyszukiwania obrazem dostępnego w popularnych wyszukiwarkach.
Możesz dzięki temu sprawdzić, czy ta sama fotografia nie pojawia się:
Znalezienie tego samego zdjęcia nie musi jeszcze oznaczać oszustwa — sprzedający mógł wcześniej publikować pojazd w innym miejscu. Najważniejsze jest ustalenie, czy zdjęcia rzeczywiście należą do oferowanego samochodu.
To prosty sposób na dodatkową weryfikację, szczególnie jeżeli samochód znajduje się daleko.
Możesz poprosić o aktualne zdjęcie:
Jeżeli sprzedający faktycznie ma samochód, wykonanie jednego dodatkowego zdjęcia zwykle nie powinno stanowić dużego problemu.
Odmowa również nie dowodzi oszustwa, ale przy wielu innych czerwonych flagach może mieć znaczenie.
Przy aucie oddalonym o kilkaset kilometrów możesz zaproponować krótką rozmowę wideo.
Nie musi zastępować oględzin.
Może jednak pozwolić sprawdzić, czy rozmówca rzeczywiście ma dostęp do pojazdu i może pokazać:
Nie rezygnuj później z normalnej kontroli tylko dlatego, że samochód widziałeś przez kamerę.
Zasłonięcie tablic rejestracyjnych jest stosowane przez wielu normalnych sprzedających i samo w sobie nie powinno być traktowane jako problem.
Większa ostrożność jest potrzebna wtedy, gdy nie możesz uzyskać żadnych danych umożliwiających identyfikację konkretnego pojazdu również w prywatnej rozmowie.
Jeżeli sprzedający oczekuje od Ciebie zaliczki, a jednocześnie nie chce przekazać VIN-u ani danych pozwalających zweryfikować samochód, kolejność jest niewłaściwa.
Zwróć uwagę, czy opis sam sobie nie przeczy.
Przykładowo:
Jedna pomyłka może być błędem przy wypełnianiu formularza. Kilka takich rozbieżności powinno spowodować dodatkowe pytania.
Dziwne konstrukcje zdań, nietypowe nazwy elementów samochodu albo wyraźnie automatyczne tłumaczenie mogą wskazywać, że opis został skopiowany z zagranicznej oferty.
Nie jest to dowód oszustwa — samochód może rzeczywiście pochodzić z zagranicy.
Warto jednak sprawdzić, czy osoba publikująca ofertę potrafi odpowiedzieć na konkretne pytania dotyczące auta.
Krótka rozmowa telefoniczna pozwala zadać kilka pytań bez czasu na kopiowanie gotowych odpowiedzi.
Możesz zapytać:
Zwróć uwagę przede wszystkim na spójność odpowiedzi z ogłoszeniem.
Nie zawsze jest to podejrzane. Osoba może sprzedawać samochód członka rodziny albo działać jako pośrednik.
Powinna jednak jasno powiedzieć, w jakiej roli występuje.
Jeżeli ktoś twierdzi, że od lat jest właścicielem samochodu, a jednocześnie nie potrafi odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące auta, warto zweryfikować tę historię dokładniej.
Przed zakupem powinieneś wiedzieć, od kogo nabywasz pojazd.
Jeżeli samochód sprzedaje:
powinna istnieć jasna podstawa transakcji.
Szczególnej ostrożności wymaga sytuacja, w której sprzedający mówi:
Samochód nie jest na mnie, ale właściciela nie będzie. Proszę się tym nie przejmować.
Nie podpisuj umowy, dopóki nie rozumiesz, kto jest stroną sprzedaży i dlaczego dana osoba może dysponować pojazdem.
Jeżeli kupujesz samochód od pośrednika, dokumenty powinny prawidłowo odzwierciedlać rzeczywisty przebieg transakcji.
Nie podpisuj przygotowanej wcześniej umowy z osobą, której nigdy nie widziałeś, tylko dlatego, że sprzedający zapewnia, iż „wszyscy tak robią”.
Przed podpisaniem dokumentów musisz wiedzieć, kto rzeczywiście sprzedaje samochód i na jakiej podstawie.
Sprzedający nie ma obowiązku zgadzać się na każdą propozycję kupującego. Może nie mieć czasu na kilkugodzinny wyjazd albo nie chcieć jechać do warsztatu oddalonego o kilkadziesiąt kilometrów.
Można wtedy zaproponować niezależny serwis w pobliżu.
Więcej wątpliwości pojawia się, gdy sprzedający:
Jeżeli samochód jest dla Ciebie drogi i nie potrafisz sam ocenić jego stanu, brak możliwości niezależnej kontroli może być wystarczającym powodem do poszukania innego egzemplarza.
Nawet bardzo zadbany samochód może zostać normalnie sprawdzony.
Uczciwy opis może podkreślać dobry stan, ale określenia:
nie zastępują oględzin ani dokumentacji.
Im bardziej sprzedający opiera ofertę na zapewnieniach, tym bardziej warto szukać konkretów.
Jeżeli ogłoszenie mówi o pełnej dokumentacji serwisowej, na miejscu powinno być możliwe pokazanie przynajmniej części potwierdzeń.
Zapytaj o:
Brak dokumentów nie oznacza automatycznie złego samochodu.
Nie powinno się jednak przedstawiać historii jako udokumentowanej, jeżeli w praktyce niczego nie można zobaczyć.
Jeżeli serwis udostępnia profil sprzedającego, możesz zobaczyć jego pozostałe oferty.
Warto sprawdzić, czy osoba przedstawiająca się jako prywatny właściciel jednego auta nie publikuje jednocześnie dużej liczby samochodów.
Nie oznacza to automatycznie niczego złego. Może to być firma albo osoba regularnie zajmująca się handlem.
Najważniejsze, aby sposób przedstawiania się sprzedającego odpowiadał rzeczywistości.
Możesz wpisać numer telefonu sprzedającego do wyszukiwarki.
Czasami pozwala to znaleźć:
Wyniki znalezione w internecie oceniaj ostrożnie. Pojedynczy anonimowy komentarz nie powinien być traktowany jak udowodniony fakt.
Jeżeli ogłoszenie należy do komisu lub innego przedsiębiorcy, sprawdź podstawowe dane firmy.
Zwróć uwagę, czy:
Jeżeli masz wątpliwości, wyszukaj oficjalne dane samodzielnie zamiast korzystać wyłącznie z linku przesłanego w wiadomości.
Jeżeli po rozmowie z jedną osobą masz przelać pieniądze na rachunek zupełnie innej osoby lub nieznanej firmy, zapytaj dlaczego.
Może istnieć prawidłowe wyjaśnienie, ale powinno być jasne przed wykonaniem przelewu.
Nie przyjmuj automatycznie odpowiedzi:
To konto kolegi, bo moje chwilowo nie działa.
Przy transakcji wartej dziesiątki tysięcy złotych niejasny przepływ pieniędzy jest wystarczającym powodem, aby wstrzymać płatność do czasu wyjaśnienia sytuacji.
Sprzedający może przesłać zdjęcie dowodu rejestracyjnego albo innego dokumentu.
To może pomóc w weryfikacji danych samochodu, ale sam obraz dokumentu nie potwierdza, że osoba wysyłająca zdjęcie jest jego właścicielem ani że posiada oferowany pojazd.
Zdjęcia dokumentów również mogą pochodzić z innego źródła.
Traktuj je jako jeden z elementów weryfikacji, a nie ostateczny dowód wiarygodności.
Nie. Część portali pozwala prowadzić pierwszy kontakt wyłącznie przez własny komunikator, a część użytkowników świadomie nie publikuje numeru publicznie.
Problem pojawia się raczej wtedy, gdy sprzedający:
Ponownie liczy się zestaw sygnałów, a nie jedna cecha ogłoszenia.
Nie. Właściciel może po prostu dobrze fotografować samochód albo skorzystać z pomocy fotografa.
Profesjonalne zdjęcia zaczynają być istotną wskazówką dopiero wtedy, gdy inne informacje nie pasują.
Przykładowo bardzo atrakcyjne zdjęcia auta ze szwajcarskiego salonu, wyjątkowo niska cena w Polsce, brak VIN-u i konieczność wpłacenia zaliczki przed transportem tworzą zupełnie inny obraz niż same dobre fotografie.
Nie musisz od razu udowadniać, że jest fałszywa.
Po prostu zwiększ poziom weryfikacji.
Jeżeli sprzedający blokuje praktycznie każdą możliwość weryfikacji, nie musisz podejmować ryzyka.
Jeżeli tylko otworzyłeś stronę, zamknij ją i nie wprowadzaj żadnych danych.
Jeżeli podałeś dane logowania, karty albo zatwierdziłeś podejrzaną operację, działaj szybko.
W zależności od sytuacji może być potrzebne:
Nie kontynuuj rozmowy z osobą tylko dlatego, że wcześniej poświęciłeś już czas na transakcję.
Zachowaj całą dokumentację dotyczącą zdarzenia.
Nie usuwaj:
Jak najszybciej skontaktuj się ze swoim bankiem i zgłoś sprawę odpowiednim służbom.
To dokładnie odwrotna kolejność. Im bardziej oferta odbiega od rynku, tym dokładniejsza powinna być kontrola.
Chęć zabezpieczenia okazji nie powinna zastępować weryfikacji pojazdu i osoby sprzedającej.
Wygląd strony nie potwierdza jej autentyczności.
Bez danych identyfikujących pojazd trudno porównać ofertę z dostępną historią.
Warto sprawdzić również, kto samochód sprzedaje i na jakiej podstawie.
Fotografia dokumentu może pomóc, ale nie zastępuje sprawdzenia oryginałów przy samochodzie.
Informacja o dziesięciu innych kupujących nie oznacza, że musisz wykonywać przelew przed oględzinami.
Jedna może być pomyłką. Jeżeli rozbieżności zaczyna być dużo, warto zastanowić się, dlaczego.
Nie musisz mieć stuprocentowego dowodu oszustwa, aby zrezygnować z zakupu.
Jeżeli sprzedający oczekuje zaliczki, a jednocześnie nie pozwala zobaczyć samochodu, nie chce podać VIN-u, nie potrafi jasno powiedzieć, kto jest właścicielem i kieruje Cię do nieznanego pośrednika płatniczego, ryzyko może być po prostu zbyt duże.
Podobnie przy fizycznie istniejącym samochodzie: jeżeli dane są niespójne, dokumentacja nie odpowiada opisowi, właściciel nie pozwala na niezależne sprawdzenie, a na każde pytanie reaguje presją, możesz poszukać innego egzemplarza.
Na rynku używanych samochodów zazwyczaj pojawi się kolejna oferta. Utrata atrakcyjnej okazji jest znacznie mniej kosztowna niż utrata zaliczki albo zakup samochodu, którego stan i historia są zupełnie inne niż w ogłoszeniu.
Wiarygodna oferta nie musi być perfekcyjna. Może mieć przeciętne zdjęcia, krótki opis i samochód z normalnymi śladami użytkowania.
Ważniejsze jest to, czy sprzedający pozwala zweryfikować najważniejsze informacje.
Dobra oferta powinna umożliwić Ci ustalenie:
Najlepszym sygnałem nie jest więc zapewnienie „100% pewny samochód”, ale możliwość samodzielnego zweryfikowania informacji.
AutoCzeka.pl może wspierać taki model sprzedaży poprzez kompletne informacje o pojeździe, zdjęcia, VIN, historię, wyposażenie i przejrzysty profil ogłoszenia. Im mniej rzeczy kupujący musi zdobywać dopiero po kilku telefonach, tym łatwiej mu ocenić ofertę jeszcze przed wyjazdem na oględziny.
Przebieg widoczny na liczniku nie powinien być jedyną informacją, na której opierasz decyzję o zakupie używanego samochodu. Sprawdź, jak porównać wskazanie licznika z historią CEPiK, dokumentacją serwisową, fakturami i stanem auta oraz co zrobić, gdy pomiędzy kolejnymi zapisami przebiegu pojawiają się niejasności.
Czytaj poradnik
Negocjowanie ceny samochodu nie powinno polegać na przypadkowym rzucaniu niższej kwoty ani na próbie „wygrania” rozmowy za wszelką cenę. W poradniku pokazujemy, jak przygotować się do negocjacji, kiedy rozpocząć rozmowę o cenie, jak argumentować swoją propozycję i jak odróżnić rozsądny rabat od próby wymuszenia dużej obniżki.
Czytaj poradnik
Oględziny używanego samochodu to moment, w którym można wychwycić wiele oznak zaniedbania, wcześniejszych napraw lub zbliżających się wydatków. W poradniku pokazujemy krok po kroku, jak sprawdzić nadwozie, wnętrze, silnik, opony, wyposażenie i zachowanie auta podczas jazdy próbnej oraz kiedy warto zrezygnować z zakupu lub poprosić o niezależną kontrolę w warsztacie.
Czytaj poradnik